Un fondo de rendibilidade obxectivo é o que moitos bancos ofrecen hoxe a quen ten diñeiro nun depósito que xa case non paga nada. Ten data de vencemento, unha cifra de rendibilidade en grande e soa a depósito. Pero non o é, e esa diferenza é a que decide se che convén.
Non é un mal produto por definición. Hai casos nos que encaixa. O problema é que case sempre se vende polo que se parece a un depósito e explícase pouco polo que non se parece: que pasa se necesitas o diñeiro antes, quen paga as comisións e que hai realmente dentro.
Cóntocho por partes, co que eu miraría antes de asinar.
Un fondo de rendibilidade obxectivo compra unha carteira de bonos que vence nunha data concreta e mantena ata entón. A rendibilidade que anuncia é un obxectivo, non unha garantía, e chega xa descontadas as comisións. Pode ter sentido para diñeiro que non vas tocar ata o vencemento exacto. Se quizais o necesitas antes, ou se cobra máis do que custa unha alternativa equivalente, normalmente non compensa.
Que é un fondo de rendibilidade obxectivo
É un fondo de renda fixa cun prazo pechado, por exemplo tres ou catro anos. O xestor compra bonos que vencen máis ou menos nesa data e, en principio, mantenos ata o final.
Por iso pode anunciar unha cifra: a rendibilidade media deses bonos, menos o que cobra o fondo cada ano. Esa cifra é a rendibilidade obxectivo. Se todo vai segundo o previsto e quedas ata o vencemento, deberías achegarte a ela. Pero non hai ninguén que a garanta.
Mentres tanto, o valor do fondo sobe e baixa cos tipos de xuro. Se os tipos soben, os bonos que ten dentro valen menos no mercado, e se saes nese momento podes recuperar menos do que puxeches.
A maioría destes fondos só se comercializan durante un período limitado. Despois, algúns cobran comisión de subscrición para desanimar entradas novas, e case todos penalizan as saídas anticipadas agás nunhas datas concretas, as chamadas ventás de liquidez.
En que se diferenza dun depósito
É a comparación que che van poñer diante, así que convén tela clara. E xa que estamos, tamén fronte ás outras dúas alternativas que adoitan aparecer na mesma conversa:
| Depósito | Fondo de rendibilidade obxectivo | Letras do Tesouro | |
|---|---|---|---|
| Garante o que pos? | Si, a entidade e o Fondo de Garantía de Depósitos ata 100.000 € | Non | Débeo o Estado se agardas ao vencemento |
| Rendibilidade | Fixa e pactada | Obxectivo, non garantida | Coñecida ao comprar se mantés ata o vencemento |
| Se saes antes | Penalización, se che deixan | Comisión de reembolso agás nas ventás de liquidez | Vendes a prezo de mercado |
| Impostos | Tributan os xuros cando se cobran, con retención | Só ao reembolsar, e podes traspasalo sen tributar | Tributa o rendemento o ano en que vence, sen retención |
| Comisións | Normalmente ningunha | Xestión e depositario cada ano | Ningunha se as compras directamente ao Tesouro |
Ollo con non confundilo cun fondo garantido. Ese si ten unha entidade que garante o capital ou unha rendibilidade, aínda que só se quedas ata o vencemento. O de rendibilidade obxectivo non ten esa garantía, e a súa documentación advírteo.
Onde se vai a rendibilidade
Aquí está o punto que máis pesa e o que menos se explica.
Unha vez que o xestor comprou os bonos, o traballo que queda é pouco: agardar a que venzan. Pero a comisión de xestión segue cobrándose cada ano, e sae directamente da rendibilidade deses bonos. Cada décima que cobra o fondo é unha décima menos para ti.
Un exemplo ilustrativo, só de custos: dous fondos coa mesma carteira, un que cobra un 0,60 % ao ano e outro un 0,20 %. Con 20.000 euros, o primeiro queda con 120 euros ao ano e o segundo con 40. En catro anos, 320 euros de diferenza por exactamente o mesmo.
E logo está a saída. Fóra das ventás de liquidez, a comisión de reembolso pode chegar ao 5 % do que sacas. Con eses mesmos 20.000 euros, ata 1.000 euros por necesitar o teu diñeiro no momento equivocado.
Os tres riscos que non saen no anuncio
- Liquidez. O diñeiro está pensado para quedar ata o vencemento. Se che xorde un imprevisto, saír custa, e pode que ademais o fagas cando o fondo vale menos.
- Crédito. Non todos estes fondos compran bonos de alta calidade. Para prometer unha cifra máis alta, algúns vanse a débeda de empresas con máis risco de impagamento. Pregunta que hai dentro.
- Tipos de xuro. Mentres non chegue o vencemento, o valor do fondo depende de como se movan os tipos. Ver números en vermello no extracto é normal; vender nese momento é o que converte a perda en real.
Cando pode ter sentido e cando non
Sendo xusto co produto, hai situacións nas que encaixa razoablemente ben:
- Tes un diñeiro que non vas necesitar ata a data exacta de vencemento, e tes á parte o teu colchón de emerxencia.
- Interésache a fiscalidade dos fondos: non tributas ata que reembolsas e podes traspasalo a outro fondo sen pasar por Facenda.
- A comisión é baixa e a carteira é de boa calidade crediticia.
E hai outras nas que eu o descartaría case sempre:
- É o diñeiro do teu colchón, ou o da entrada dun piso que quizais compres antes do previsto.
- Non sabes cando son as ventás de liquidez nin canto custa saír fóra delas.
- Cobra bastante máis ca unha alternativa que che dá algo parecido sen ataduras.
Alternativas para o mesmo diñeiro
Antes de asinar, compara con estas tres. Non son mellores nin peores en abstracto: depende de cando vas necesitar o diñeiro.
- Letras do Tesouro. Rendibilidade coñecida ao comprar, risco do Estado e sen comisións se as compras directamente na web do Tesouro Público.
- Depósitos e contas remuneradas. Garantidos polo Fondo de Garantía de Depósitos ata 100.000 euros por titular e entidade. Compara entidades: as diferenzas son grandes.
- Fondos monetarios ou de renda fixa a curto prazo. Liquidez case diaria, sen ventás nin penalizacións e coa mesma vantaxe fiscal de poder traspasalos. Fíxate en que os seus gastos sexan baixos.
Se queres ver canto se leva unha porcentaxe de comisión no teu caso concreto, pon a cifra na calculadora de custos. E se cho propuxo o teu banco xunto a outros produtos, aquí tes que revisar cando o banco che recomenda un fondo.
Cinco preguntas antes de asinar
- Cal é a data de vencemento e cales son as ventás de liquidez? Apúntaas. Son as únicas datas nas que podes saír sen penalización.
- Que comisión de reembolso se aplica fóra desas ventás? En porcentaxe e en euros sobre o que vas poñer.
- Canto cobra o fondo ao ano e a rendibilidade obxectivo xa as desconta? Se non che queda claro se é antes ou despois de comisións, pídeo por escrito.
- Que bonos leva dentro e con que cualificación crediticia? Débeda pública, empresas de alta calidade ou algo máis arriscado.
- Que pasa ao vencemento? Moitos fondos non che devolven o diñeiro automaticamente: cambian de política ou fusiónanse con outro. Pregunta que farán e que opcións terás.
Como o vexo eu
Entendo por que os bancos os ofrecen. Cando os depósitos deixan de pagar, necesitan algo que reteña o diñeiro, e un fondo cunha cifra e unha data parécese moito ao que o cliente xa coñece. Pero «parécese» non é «é o mesmo», e a diferenza págala ti se tes que saír antes.
Como cobro unha tarifa fixa e non recibo retrocesións dos produtos que recomendo, non gaño nada porque contrates este fondo ou calquera outro. Por iso podo dicirche as dúas cousas: ás veces encaixa e outras veces unha Letra do Tesouro fai o mesmo sen comisións nin ataduras. Se queres entender antes quen te asesora e como cobra, aquí explico a diferenza entre axente vinculado, EAF e banco. E se xa o tes contratado e non te convence, podes traspasalo a outro fondo sen tributar, pagando a comisión de reembolso se estás fóra dunha ventá.
Preguntas frecuentes
Podo perder diñeiro nun fondo de rendibilidade obxectivo?
Si. A rendibilidade obxectivo non está garantida. Se saes antes do vencemento podes recuperar menos do que puxeches, pola comisión de reembolso e pola evolución dos tipos de xuro, e se algún emisor dos bonos non paga, a carteira nótao.
Que diferenza hai entre un fondo de rendibilidade obxectivo e un fondo garantido?
No fondo garantido unha entidade garante o capital ou unha rendibilidade se mantés o investimento ata o vencemento. No de rendibilidade obxectivo non hai garantía: a cifra que se anuncia é unha estimación baseada nos bonos da carteira.
Podo sacar o diñeiro antes do vencemento?
Si, pero fóra das ventás de liquidez aplícase unha comisión de reembolso que pode chegar ao 5 % do que retiras. Ademais, o valor do fondo nese momento pode ser inferior ao que tiña cando entraches.
Como tributa un fondo de rendibilidade obxectivo?
Como calquera fondo de investimento: a ganancia tributa na base do aforro do IRPF cando reembolsas, e podes traspasalo a outro fondo sen tributar nese momento. Mentres non reembolses, non pagas impostos.
É mellor ca unha Letra do Tesouro?
Depende. A Letra ten unha rendibilidade coñecida ao comprar, o risco do Estado e ningunha comisión se a compras directamente ao Tesouro. O fondo ofrece a vantaxe fiscal do traspaso, pero cobra comisións cada ano e penaliza as saídas anticipadas. Compara as dúas cifras netas para o mesmo prazo.
En resumo
Un fondo de rendibilidade obxectivo non é un depósito: non garante o capital, cobra comisións cada ano e penaliza as saídas fóra das súas ventás de liquidez. Pode encaixar para diñeiro que de verdade non vas tocar ata o vencemento, se cobra pouco e leva bonos de calidade.
Antes de asinar, apunta o vencemento e as ventás, pregunta canto custa saír e compara a cifra neta cunha Letra do Tesouro ou un depósito ao mesmo prazo. Se despois diso segue saíndo a conta, adiante.
