Como saber se o teu asesor financeiro cobra comisións

Se xa tes a alguén que che leva os investimentos, sexa o teu banco ou un asesor, non fai falta adiviñar se cobra comisións polo que che recomenda. A resposta está escrita en tres papeis que seguramente xa tes na casa ou na área de cliente.

Explícoche cales son, onde atopalos e que liña mirar en cada un. Non precisas saber de finanzas; só saber onde está escrito.

Por que non abonda con preguntalo

Preguntar está ben, e deberías facelo. O problema é que a resposta adoita ser un «tranquilo, non tes comisións», e é verdade a medias: o que non tes é un cargo que vexas no extracto. As comisións que cobra quen che coloca un fondo, as retrocesións, saen de dentro do propio fondo e non aparecen en ningún recibo.

Se aínda non contrataches a ninguén, sérveche máis a lista de 10 preguntas a un asesor financeiro antes de contratalo. E se queres entender antes quen é quen (banco, EAF, axente vinculado) e como cobra cada figura, telo ordenado en axente vinculado, EAF ou banco. Este artigo vai do paso seguinte: comprobar por escrito o que xa tes.

Comprobación 1: que servizo tes contratado

Antes de buscar cifras, saca o contrato. O tipo de servizo decide se quen te atende pode quedar con comisións das xestoras ou non. A normativa europea de investimento (MiFID II) sepárao así:

Se o teu contrato di independente ou é unha carteira xestionada e despois atopas retrocesións a favor da entidade no informe do paso 2, algo non cadra e tes motivo para pedir explicacións. Se di non independente, ou directamente non tes contrato de asesoramento, cobrar é legal: o que che toca descubrir é canto.

A CNMV resume estes dereitos na súa guía para investidores sobre MiFID (en castelán).

Comprobación 2: o informe anual de custos e gastos

É o documento máis útil e o menos lido. A túa entidade ten que enviarche, polo menos unha vez ao ano, un resumo de todo o que pagaches: os custos do servizo e os dos produtos, en euros e en porcentaxe. E hai un detalle que pouca xente coñece: o que a entidade recibiu de terceiros por prestarche ese servizo ten que aparecer por separado.

Adoita estar na área de cliente, no apartado de documentos ou informes, preto da información fiscal. Moitas entidades publícano nos primeiros meses do ano, referido ao ano anterior. Unha vez o teñas, mira tres cousas:

• Unha liña de pagamentos de terceiros. Cada entidade chámalle á súa maneira: «incentivos», «pagamentos recibidos de terceiros», «retrocesións». Se pon unha cifra maior que cero, iso é o que cobrou das xestoras grazas ao teu diñeiro.
• O total en euros. Servizo, custodia e custos dos produtos, todo sumado. É o que che custou o ano, fixese o que fixese o mercado.
• Que inclúa os custos dos fondos. Se só aparecen comisións de custodia e non os gastos dos fondos, o informe non che serve para isto.

Se non o atopas, pídeo por escrito, por correo ou polo buzón da área de cliente. Non é un favor: é información á que tes dereito.

Comprobación 3: a clase do fondo que tes

Moitos fondos véndense en varias clases. É o mesmo fondo, coa mesma carteira e o mesmo xestor, pero cada clase leva a súa propia comisión. As clases que se venden na oficina adoitan incluír a retrocesión; as chamadas clases limpas non a levan, son máis baratas e adoitan reservarse para carteiras xestionadas, asesoramento independente ou importes mínimos altos.

Comprobalo leva cinco minutos:

• Busca o código ISIN do teu fondo no extracto: son 12 caracteres que comezan por dúas letras, como ES ou LU.
• Búscao no rexistro de fondos da CNMV ou na web da xestora e mira que outras clases ten o mesmo fondo.
• Compara os gastos correntes da túa clase cos das demais.

Se a túa é bastante máis cara ca outra clase do mesmo fondo, xa sabes onde está a diferenza. Para ler ben o documento de datos fundamentais e saber que comisións pesan de verdade, explícoo en que revisar cando o teu banco che recomenda un fondo.

O que supón en euros (exemplo ilustrativo)

Supón que tes 15.000 € nun fondo cuxa clase comercial cobra uns gastos correntes do 1,40 % anual, e que ese mesmo fondo ten unha clase limpa ao 0,80 %.

Son cifras inventadas para explicar o mecanismo. Comparan custos, non rendementos: ninguén sabe que fará un fondo. O que si se sabe de antemán é que eses 90 € se pagan cada ano, suba ou baixe o mercado, e que medran a medida que medra a carteira. Se queres facer a conta coas túas cifras e a varios anos, proba a calculadora de custos.

Se descobres que che cobran comisións

Cobralas non é ilegal en si mesmo. O que importa é se o teu servizo o permite e se cho explicaron. Segundo o que atopes:

• Cobran e o teu servizo permíteo. Pregunta por escrito se podes pasar a unha clase máis barata do mesmo fondo ou que alternativa equivalente hai. Ás veces a resposta é que si e ninguén cho ofrecera.
• Cobran e o teu contrato di independente ou carteira xestionada. Pide unha explicación por escrito. Se non te convence, reclama ao servizo de atención ao cliente da entidade e, se non o resolve, podes levalo á CNMV.
• Queres cambiar. A maioría dos traspasos entre fondos de investimento non tributan en España, así que podes moverte sen pasar por Facenda. Cóntoo paso a paso en como cambiar de asesor financeiro.

Sinais de que convén mirar con lupa

• Non atopas o informe anual de custos, ou só recolle comisións de custodia.
• Todos os teus fondos son da xestora do teu propio banco.
• O teu fondo ten unha clase limpa e ninguén cha mencionou.
• Dinche que non tes comisións, pero ninguén che ensina os gastos do fondo.
• Non sabes dicir que tipo de servizo tes asinado.

Como cobro eu

En Norte Capital cobro unha tarifa fixa coñecida de antemán, non unha porcentaxe da túa carteira, e o meu ingreso sae do que pagas ti polo servizo. Iso quita o incentivo de empurrarte cara a un produto concreto, pero non tes por que fiarte da miña palabra: podes comprobar o meu rexistro na CNMV en dous minutos, e as tarifas están publicadas na páxina de tarifas. Se queres poñerlle prezo a cada modelo de cobro, telo en canto custa un asesor financeiro en España.

Preguntas frecuentes

Como sei se o meu asesor financeiro cobra comisións?

Mira que tipo de servizo tes contratado, busca no informe anual de custos a liña de pagamentos recibidos de terceiros e compara a clase do teu fondo coas demais clases do mesmo fondo. Se algo non está claro, pide a información por escrito.

Onde vexo o que gaña o meu banco cos meus fondos?

No informe anual de custos e gastos que che envía a entidade, normalmente na área de cliente. O que cobra das xestoras debe aparecer separado do resto de custos.

Unha carteira xestionada pode cobrar retrocesións?

Non pode quedar con elas. Na xestión discrecional de carteiras, se a entidade recibe comisións das xestoras ten que trasladarchas, e por iso estas carteiras adoitan usar clases limpas.

Podo pedir que me pasen a unha clase limpa do mesmo fondo?

Podes pedilo, pero depende de que a entidade teña acceso a esa clase e do servizo que teñas. Se non cha ofrecen, pregunta por escrito que alternativa equivalente hai e canto custaría.

Un asesor independente pode cobrar comisións?

Pode cobrarche a ti os seus honorarios, pero non pode quedar con comisións das xestoras polo que che recomenda. Se lle chega algunha, debe pasarcha.

En resumo

Saber se o teu asesor financeiro cobra comisións non depende do que che digan, senón do que está por escrito: o tipo de servizo, o informe anual de custos e a clase do fondo. Con eses tres papeis tes a resposta nunha tarde.

Se queres que o miremos xuntos, escríbeme por WhatsApp co que tes contratado e dígoche que estás pagando.